dinsdag 17 december 2013

Oude stal krijgt nieuw leven

‘Schuurtje over de weg’ heette het kleine schuurtje aan overkant van het weggetje dat vroeger over het erf van de boerderij liep. Dat schuurtje hoort bij de boerderij waar ik ben opgegroeid. Het heeft voor van alles gediend, maar waarom het oorspronkelijk is gebouwd en wanneer is ons onbekend.
Al enige tijd geleden is het boerenbedrijf gestopt. De vraag wat we met de gebouwen wilden doen schoven we op de lange baan. Toen mijn vader overleed en mijn moeder alleen achterbleef werd die vraag urgent. Een paar jaar geleden hebben we de knoop doorgehakt en inmiddels zijn we begonnen drie woningen in de boerderij te bouwen. Sinds een half jaar wonen we(mijn man en ik) er ook zelf. Straks als alles klaar is wordt het schuurtje een gastenverblijf/ B&B. In februari gaan we er tijdelijk zelf wonen.

Het maken en uitvoeren van het bouwplan is bijzonder omdat persoonlijke geschiedenis en betrokkenheid samenvallen met mijn vak als architect. En het is een zeldzame en leerzame ervaring om een bouw van dag tot dag mee te maken. Van jongs af aan ben ik gefascineerd geweest door de enorme ruimtes, ruige materialen, contrasten tussen licht en donker, de oude constructies. Alles heeft zijn geschiedenis en aan veel is een verhaal verbonden. Dat wou ik zichtbaar houden of maken én tegelijk nieuw gebruik mogelijk maken. Het zichtbaar houden van de oude constructies bleek een goede leidraad bij het zoeken naar de balans tussen behoud van karakter en creëren van voldoende comfort.


De verbouw van het schuurtje was een mooie vingeroefening voorafgaand aan de grote verbouwing. Nu het bijna klaar is kunnen we de vraag beantwoorden of de balans tussen oud en nieuw goed is uitgevallen. Wat goed genoeg was is blijven staan; uiteindelijk waren dat alleen het gebint en de sporen van het dak. Gesloopt materiaal is opnieuw gebruikt: de dakpannen, oude sporen, bakstenen voor het plintje. De oude planken waren goed genoeg voor de bekleding van de binnenkant van de portalen.

Het verbouwen met een zeer ambachtelijk werkende aannemer (bouwbedrijf Jansen uit Staphorst) is een ervaring die me weer helemaal terug brengt naar de basis van de bouwkunst. Het is boeiend en leerzaam om elke stap te volgen en ik zie nu pas echt met hoeveel vernuft indertijd die eiken gebintconstructies zijn gemaakt. Bovendien is dit een bouwproces met een menselijke schaal waarbij overleg met, en zorg voor elkaar vanzelfsprekend is. Als ik iets uitleg over luchtdicht en damp-open bouwen en de toepassing van vlaswol, komt iedereen op de bouw in een kringetje toeluisteren, want ze kennen het materiaal niet, maar zijn erg geïnteresseerd. “Dit is de toekomst” zeggen ze dan. Ze zien inmiddels de meerwaarde van het ontwerp en doen hun best om zelfs ongevraagd onze wensen te vervullen. In de details van de afwerking maken ze die zorg zichtbaar. En als mijn moeder op leeftijd hout haalt voor de kachel timmeren ze , om het haar gemakkelijk te maken, even een opritje over de drempel. En zo zijn er talloze situaties die samen maken dat de verbouwing weliswaar spannend en inspannend is maar nooit stressvol.

Alie ten Kate

Terug naar nieuws